ತೆಲಂಗಾಣ: 2007ರ ಜುಲೈ 28ರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಇಂದಿನ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಮುದಿಗೊಂಡದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದ ಗುಂಡಿನ ಸದ್ದು ಏಳು ಜನರ ಜೀವಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭೂಸಂಸ್ಕರಣೆ, ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಭೂಹೀನರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮರುಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿತು. ದಾಳಿ
ಈ ಘಟನೆ ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಭೂಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಸಮತೋಲನ, ಅಪೂರ್ಣ ಭೂಸಂಸ್ಕರಣೆ ಕ್ರಮಗಳು, ದುರ್ಬಲ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ನಡುವಿನ ಅಂತರದಿಂದ ಇದು ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಭೂಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಕೇಂದ್ರ ಅಂಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿತು. ಜಮೀಂದಾರಿ ರದ್ದತಿ, ಬಾಡಿಗೆದಾರರ ರಕ್ಷಣೆಯಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರೂ, ವಿನಾಯಿತಿಗಳು, ಬೆನಾಮಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಇದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಭೂಮಿ, ಹಂಚಿಕೆ ಭೂಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸೀಲಿಂಗ್ ಮೀರಿದ ಭೂಮಿಗಳ ದುರ್ಬಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪುನಃಪುನಃ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಆಗಸ್ಟ್ 30 ಗಡುವು ಸಮೀಪ; 55% ಪರಿಶೀಲನೆ ಪೂರ್ಣ
ಭೂಮಿ ಕೇವಲ ಆಸ್ತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಜೀವನೋಪಾಯ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ನಿರ್ಧಾರಕವಾಗಿದೆ. ಭೂಹೀನ ಕೂಲಿಕಾರರು, ದಲಿತರು, ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಭೂಹಕ್ಕಿನ ಹೋರಾಟವು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟವಾಗಿತ್ತು.
ಹಂಚಿಕೆ ಭೂಮಿಗಳು: ಹೋರಾಟದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
2007ರ ಭೂಹೋರಾಟದ ತಕ್ಷಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಂಚಿಕೆ ಭೂಮಿಗಳ ಕುರಿತ ವಿವಾದವಾಗಿತ್ತು. 2004ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ಬಡವರಿಗೆ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಮನೆ ಜಾಗ ಒದಗಿಸುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಡಪಕ್ಷಗಳು ಭೂ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ವೈ.ಎಸ್. ರಾಜಶೇಖರ ರೆಡ್ಡಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು ಸಚಿವ ಕೊನೆರು ರಂಗಾರಾವ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು.
ಈ ಸಮಿತಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಭೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಬಡವರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಹಲವು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಆದರೆ, ಈ ವರದಿಯನ್ನು ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸರ್ಕಾರವು 1977ರ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಹಂಚಿಕೆ ಭೂಮಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದಿತು ಎಂಬ ಟೀಕೆ ಕೇಳಿಬಂದಿತು. ದಾಳಿ
1977ರ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭೂಹೀನ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಜಾರಿಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಂಚಿಕೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಅಥವಾ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ನಿಷೇಧವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಬಳಿಸಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೂಲ ಹಕ್ಕುದಾರರಿಗೆ ಮರಳಿ ನೀಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಇತರ ಭೂಹೀನರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನಿಬಂಧನೆ ಇತ್ತು. ದಾಳಿ
ಆದರೆ 2000ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಹಂಚಿಕೆ ಭೂಮಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಭೂಮಿಯ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಬಳಿಸಿರುವುದು ವರದಿಯಾಯಿತು. ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಇಂತಹ ಕಬಳಿಕೆಯನ್ನು ಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, 2006ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಹಂಚಿಕೆ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಹಕ್ಕುದಾರರಿಂದ ದೂರ ಮಾಡುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆದಿತು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು.
ಸರ್ಕಾರದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮಾತ್ರವೇ 8,700 ಏಕರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಂಚಿಕೆ ಭೂಮಿ 3,800ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅಕ್ರಮ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು. ಇವು ಬಡವರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿದ್ದ ಮಹತ್ತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪತ್ತಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೌಲ್ಯ ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ವಿವಾದವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಿತು. ದಾಳಿ
ಕೊನೆರು ರಂಗಾರಾವ್ ಸಮಿತಿಯು ಹಂಚಿಕೆ ಭೂಮಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದನ್ನು, ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಬಳಿಸಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೂಲ ಹಕ್ಕುದಾರರಿಗೆ ಮರಳಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, ಭೂ ಸೀಲಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿನ ಗಂಭೀರ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಅನೇಕ ಭೂಮಿಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ವಶಕ್ಕೆ ಬರದೇ ಅಥವಾ ಅರ್ಹರಿಗೆ ತಲುಪದೇ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.
2007ರ ಭೂಹೋರಾಟ: ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ಚಳುವಳಿ
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಸಮಿತಿಯು 2007ರ ಮೇ 2ರಂದು ಹೈದರಾಬಾದ್, ತಿರುಪತಿ ಮತ್ತು ವರಂಗಲ್ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ಭೂಹೋರಾಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಹಂಚಿಕೆ ಭೂಮಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿತು.
ಒಟ್ಟು 195ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಘಟನೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಚಳುವಳಿಗಳು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವು. ಸಾವಿರಾರು ಭೂಹೀನರು ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು. ದಾಳಿ
ಮುದಿಗೊಂಡ ಘಟನೆ: ರಕ್ತಪಾತದ ತಿರುವು
ಜುಲೈ 28ರಂದು ನಡೆದ ಬಂದ್ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುದಿಗೊಂಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ರಸ್ತೆ ತಡೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ವೇಳೆ ಪೊಲೀಸರು ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಪಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡದೇ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿತು. ನಾಲ್ವರು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರೆ, ಮೂವರು ನಂತರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಒಟ್ಟು ಏಳು ಜನರು ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದು, 16 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ದಾಳಿ
ಪೊಲೀಸರು ಸುಮಾರು 100 ರೌಂಡ್ಗಳಷ್ಟು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಈ ಘಟನೆ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ದಾಳಿ
ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು
ಘಟನೆಯ ಬಳಿಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಹಲವು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿವೆ. ದಾಳಿ
ಮುದಿಗೊಂಡ ಘಟನೆ ಭೂಸಂಸ್ಕರಣೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಭೂಹೀನರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ದಾಳಿ
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: ‘ಶ್ರಮಿಕರ ದೈವ – ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ಅಳವು ಅರಿಯದ ಭಾಷೆ: ತುಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಿ’ | ಡಾ. ಗಣನಾಥ ಎಕ್ಕಾರು
