ನವದೆಹಲಿ: 2024ರಿಂದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು (ಪಿಪಿಎ) ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅದಾನಿ ಗುಂಪು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ 25 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ₹13.27 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವು ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದಲೇ ದೊರೆತಿವೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಿಂದ ಜನವರಿ 2026ರವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು 12 ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಟೆಂಡರ್ ಹಾಕಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 8ನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಟೆಂಡರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಗುಂಪು ಸ್ವತಃ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಆಡಳಿತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನಾಲ್ಕು ಸಮಾನ ಟೆಂಡರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಗುಂಪು ಕೇವಲ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜಯ ಗಳಿಸಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಅದಾನಿ ಗುಂಪು ಹಿಂದೆ ಸರಿದ ಉದಾಹರಣೆಯೂ ಇದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆ ನಗರಪಾಲಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
ತಜ್ಞರು “ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದರೆ ಕಾರಣವಿದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ಕೆಲ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಂಡರ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅದಾನಿ ಗುಂಪಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.
ಈ ₹13.27 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಆದಾಯ ಅಂದಾಜು, ಪ್ರತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ ಮತ್ತು ಅವಧಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು 20 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅವಧಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸಲು ಬದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ.
ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಪರಿಣಾಮ:
ಇಂತಹ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಗೆ ನಿಗದಿತ ದರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸುವ ಬಾಧ್ಯತೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಬಳಕೆ ಆಗದಿದ್ದರೂ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇದರ ಭಾರ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೊದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದ್ದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ವೃದ್ಧಿಯ ಅಂದಾಜು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಹವಾಮಾನ ಬದ್ಧತೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಯಿಂದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ 2024ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯ ಏರಿಕೆ, ಸೌರಶಕ್ತಿಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು:
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮೊದಲು ದೊಡ್ಡ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಒಂದೇ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹಾಗೂ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಎರಡನ್ನೂ ಖರೀದಿಸುವ ಷರತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು. ಈ ಟೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಗುಂಪು ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.
ಇದೇ ರೀತಿಯ ಟೆಂಡರ್ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಕೆಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಗುಂಪಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತುಗಳೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ 1,000 ಏಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ₹1 ಬಾಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 4,100 ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೆ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ನಂತರ “ಗ್ರೀನ್ಶೂ ಆಯ್ಕೆ” ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 800 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅದಾನಿ ಗುಂಪಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬದಲಾವಣೆ:
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2031-32ರೊಳಗೆ 80 ಗಿಗಾವಾಟ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ನಂತರ ಈ ಗುರಿಯನ್ನು 95 ಗಿಗಾವಾಟ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸೂಚನೆಗಳೂಿವೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಇನ್ನೂ ಸ್ಥಿರ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಡುವೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಗುಂಪು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಲಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: ದಲಿತ ಪ್ಯಾಂಥರ್ಸ್ ಮುಂದೆ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ಮಂಡಿಯೂರಿದ್ದು ಹೇಗೆ? : ಕಾರವಾನ್ Janashakthi Media
