ಬೆಂಗಳೂರು: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡೆದ ‘ಫ್ರೀಡಂ ಹಬ್ಬ’ ಅದ್ಧೂರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಳಿಕ ಸುಮಾರು 20 ಟನ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರು ಹಾಗೂ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ವಿಧಾನಸೌಧದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡೆದ ಫ್ರೀಡಂ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಮೆರವಣಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ಮಳಿಗೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬೆಳಗ್ಗೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ 10ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಸೇರಿದ್ದರು.
20 ಟನ್ ಕಸ; 35 ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿಂದ ತೆರವು
ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಆವರಣ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 20 ಟನ್ ಕಸ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳು, ಕಪ್ಗಳು, ಕಾಗದದ ತಟ್ಟೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸೇರಿತ್ತು.
ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ವೇಳೆ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುವ ಮುನ್ನವೇ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕಿತ್ತೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಎದುರಾಗಿದೆ.
‘ಫ್ರೀಡಂ ಹಬ್ಬ’ದ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ
ಫ್ರೀಡಂ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ರೂಪಿಸದೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ, ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರೀಡಂ ಪೆರೇಡ್, ಮಕ್ಕಳ ಮೇಳ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ‘ಲಿವಿಂಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ’, ಕರ್ನಾಟಕ ಫ್ರೀಡಂ ಪಾತ್, ಸಂವಿಧಾನ ಚೌಕ ಮತ್ತು ಆಹಾರ-ಕರಕುಶಲ ಮಳಿಗೆಗಳು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಆದರೆ ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ 20 ಟನ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವುದು ‘ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂಭ್ರಮದ ಜತೆಗೆ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಇರಬೇಕಲ್ಲವೇ?’ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್-ನಗರ ನಕ್ಸಲ್
ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಬ್ಬದ ಅಗತ್ಯ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿದ್ದಾಗ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಮೂಲದಲ್ಲೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು, ಏಕಬಳಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಸಮರ್ಪಕ ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ಆಯೋಜಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕಸ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ನಂತರ ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ‘ಕಸ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗದಂತೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಆಗುವಂತೆ ಯೋಜಿಸುವುದು’ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿಧಾನವಾಗಲಿದೆ.
ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಮೇಲೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಹೊಣೆ?
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಕಸ ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಮುಖ್ಯ. ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಕಪ್, ಬಾಟಲಿ, ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಎಸೆಯದೆ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಾಕುವುದು, ಒಣ ಮತ್ತು ಹಸಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಸರಳ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜನರು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಸಂಭ್ರಮದ ಜತೆಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಬೇಕು
ಫ್ರೀಡಂ ಹಬ್ಬದಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜನರನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಗರದ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆ ಬೀರುವಂತಾಗಬಾರದು.
ವಿಧಾನಸೌಧದಂತಹ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಳಿಕ 20 ಟನ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪಾಠವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಸಂಭ್ರಮ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದೋ, ಅದರ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಯೋಜನೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಬೇಕು.
ಫ್ರೀಡಂ ಹಬ್ಬದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕೇವಲ ಜನರ ಹಾಜರಾತಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ವೈಭವ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಅಳೆಯದೆ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಸ್ಥಳ ಎಷ್ಟು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು ಎಂಬುದರಿಂದಲೂ ಅಳೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ : ಮೂವರ ಬಲಿ ಪಡೆದ ಹನೂರು ಶೂಟೌಟ್; ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಹೋರಾಟJanashakthi Media
