ಕೇರಳ ಚುನಾವಣೆ | ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್‌ ವಿರೋಧಿ ಅಲೇ ಇದೆಯೇ? ಯುಡಿಎಫ್‌ ಸೋತರೆ ಏನಾಗಬಹುದು? ಬಿಜೆಪಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಏನಿದೆ?

ಕೇರಳದ ಈ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಪರಂಪರೆಯಿಂದಲೂ ಇದ್ದ ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳು ಈಗ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. ಹೊಸ ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನೇತೃತ್ವದ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಡಿಎಫ್ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟ ಹೆಚ್ಚು ಕುತೂಹಲಕರ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಮೂರನೇ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದೆ.

– ಗುರುರಾಜ ದೇಸಾಯಿ

2021ರ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು. ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದ ಪರ್ಯಾಯ ಆಡಳಿತದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುರಿದಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣಾ ಜಯವಲ್ಲ; ಆಡಳಿತದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಮತದಾರರು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ಇಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2026ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಜನತೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈಗ ಎದ್ದಿವೆ.

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಉತ್ತರ ಕೇವಲ ಕೇರಳದ ಎಡಪಂಥಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದೇಶದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎಡಪಂಥ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ ಕೇರಳವೇ ಆಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಯುಡಿಎಫ್, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತೀವ್ರ ಆತಂಕದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷ ಹೊರಗೇ ಉಳಿದರೆ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಕುಸಿಯಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯ ಅವರಿಗೆ ಇದೆ. ಇತ್ತ, ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕೂಡಾ ಜಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವಿಲ್ಲದ ಬಿಜೆಪಿ ಕೂಡಾ ತನ್ನ ಮತಾಧಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: MLC ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಿಹಾರ ಸಿಎಂ ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ರಾಜೀನಾಮೆ

ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಚುನಾವಣೆಯ ಹೇಳುವುದೇನು?

ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಚುನಾವಣಾ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಮತ್ತು ಯುಡಿಎಫ್ ನಡುವೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಫಲವಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಕೇರಳದ ಮತದಾರರ ಜಾಗೃತ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಫಲ. ಮತದಾರರು ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು “ಒಮ್ಮೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ, ನಂತರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

1990ರ ದಶಕದಿಂದಲೇ ಈ ಮಾದರಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. 1996ರಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, 2001ರಲ್ಲಿ ಯುಡಿಎಫ್ ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೇರಿತು. 2006ರಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಮತ್ತೆ ಗೆದ್ದು, 2011ರಲ್ಲಿ ಯುಡಿಎಫ್ ಅಲ್ಪ ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿತು. ಈ ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಬದಲಾವಣೆ ಮತದಾರರು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಮೈತ್ರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಆದರೆ 2016 ಮತ್ತು 2021ರ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಹವು. 2016ರಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತ ಪಡೆದರೆ, 2021ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮೈತ್ರಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. 99 ಸ್ಥಾನಗಳ ಗೆಲುವು ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಮತದಾರರ ನಂಬಿಕೆಯ ಸೂಚನೆ. ಇದು “ಆಂಟಿ-ಇನ್ಕಂಬೆನ್ಸಿ” ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿತು.

ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್‌, ಯುಡಿಎಫ್‌, ಎನ್‌ಡಿಎ ಪಡೆದ ಮತ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕಾಣಬಹುದು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ “ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ವೋಟಿಂಗ್” ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಮತದಾರರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೇವಲ ಪರಂಪರೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬದಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅದರ ಸಾಧನೆ, ಸಂಕಷ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 2018ರ ಪ್ರವಾಹ, ಕೋವಿಡ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಂತಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತದಾರರ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತು.

ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 2025ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ, ಅದರ ಮತಶೇಕಡಾವಾರಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಇದರರ್ಥ, ಮತದಾರರ ಅಸಮಾಧಾನವು “ಸಂಪೂರ್ಣ ತಿರಸ್ಕಾರ”ವಾಗಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ “ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ” ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಬಹುದು.

ಕ್ಷೇತ್ರಮಟ್ಟದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಈ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲು-ಗೆಲುವಿನ ಅಂತರ ಸಾವಿರಗಳಿಂದ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಮತಗಳೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಮತಶೇಕಡಾವಾರು ಸ್ಥಿರತೆ. ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಮತ್ತು ಯುಡಿಎಫ್ ಎರಡೂ ಸುಮಾರು 40–45% ಮತಶೇಕಡಾವಾರಿನೊಳಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ “ಬೈಪೋಲರ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ” ಇನ್ನೂ ಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂರನೇ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಎನ್‌ಡಿಎ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಅಂತರಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಿರುವು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತವೆ: ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸರಳ ಟ್ರೆಂಡ್‌ನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ವರ್ತನೆ ಡೈನಾಮಿಕ್ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚುನಾವಣೆಯೂ ಹೊಸ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. 2026ರ ಚುನಾವಣೆಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನೇ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ

2025ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ನಡೆಯುವ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್‌ಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ ಹಿನ್ನಡೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್‌ನ ಹಿಡಿತ 577ರಿಂದ 340ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ; ತಾಲ್ಲೂಕು ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಲ್ಲಿ 111ರಿಂದ 63ಕ್ಕೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಲ್ಲಿ 11ರಿಂದ 7ಕ್ಕೆ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಿನ್ನಡೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 5ರಿಂದ 1ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ನಗರಸಭೆಗಳು 43ರಿಂದ 29ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿವೆ. ಇಂತಹ ಹಿನ್ನಡೆ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ 2010ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದಾದ ನಂತರ ನಡೆದ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಬಹುಮತಕ್ಕಿಂತ ಕೇವಲ 2 ಸ್ಥಾನ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಈ ಚಿತ್ರಣ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಮತಶೇಕಡಾವಾರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರೆ ಚಿತ್ರಣ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಮತಶೇಕಡಾವಾರು 6.37ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಯುಡಿಎಫ್‌ನ 43.21% ಮತಶೇಕಡಾವಾರನ್ನು ಮೀರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಸುಮಾರು 40% ಮತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ.

ವಿಧಾನಸಭೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಯುಡಿಎಫ್ 81 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದೆ; ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ 57 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ 32 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಸೋಲಿನ ಅಂತರ 1,000ರಿಂದ 10,000 ಮತಗಳಷ್ಟೇ ಇದೆ. ಎನ್‌ಡಿಎ ಕೇವಲ 2 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಎನ್‌ಡಿಎ ಮತಶೇಕಡಾವಾರು ಸುಮಾರು 16% ಮಾತ್ರವಿದ್ದು, ಇದು 2020ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 2024ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 19.4% ಗಳಿಸಿದ್ದರೂ, 25% ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಮೂಲ ಮತಾಧಾರ 15–16% ನಡುವೆ ಸ್ಥಗಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಲೋಕಸಭೆ ಹಾಗೂ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಭಿನ್ನ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡುತ್ತವೆ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಆದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಲ್ಲ; ಮತದಾರರ ಆಲೋಚನಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿರುವ
ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳ ಪ್ರತಿಫಲ. ಒಂದೇ ಮತದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದರೆ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ವಿರುದ್ಧ ಬಲವಾದ ಪರ್ಯಾಯ ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಹಾಗೂ ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ಮತದಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುಡಿಎಫ್ ಕಡೆ ಒಲಿಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು “ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಸಮೀಕರಣ”ದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಮತದಾನ.

ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಿಂಚಣಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಮನೆ ಯೋಜನೆಗಳು, ರಸ್ತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇತ್ಯಾದಿ ನೇರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಅಂಶಗಳು ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ತನ್ನ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಸಾಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಈ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಮತದಾನ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು “ವಿಭಜಿತ ಮತದಾನ” ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಅಂದರೆ, ಒಂದೇ ಮತದಾರ ಎರಡು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮತ ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ; ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅಂಧಭಕ್ತಿಯ ರಾಜಕೀಯವಲ್ಲ, ವಿಚಾರಪೂರ್ಣ ಮತದಾನ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದ ಮತದಾರರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಮತದಾರರ ವರ್ತನೆ ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಿಜೆಪಿ ವಿರುದ್ಧ ಬಲವಾದ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲು ಯುಡಿಎಫ್ ಕಡೆಗೆ ಒಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್‌ನ ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ನಿಲುವು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಮತವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ಎರಡೂ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಚಾರದ ಸ್ವರೂಪವೂ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕತೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಇವುಗಳ ಸುತ್ತ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಗರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಾತ್ರವೂ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಜನರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕೆಲಸಗಳು, ಎಲ್ಲವೂ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಿಂತ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅದರ ನಾಯಕತ್ವವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ತರ್ಕಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಲೋಕಸಭೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಊಹಿಸುವುದು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 2026ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೀಕರಣ ಹೇಗಿದೆ?

ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆ ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನದ ವಿನ್ಯಾಸವಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಮುದಾಯವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಈ ಸಮತೋಲನವೇ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷವೂ ಒಂದೇ ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸದೆ, ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಯುಡಿಎಫ್ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮೈತ್ರಿ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಹಾಗೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಅದರ ಸಂಬಂಧ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿ ಆಧಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಜಾಲವು ಕೇವಲ ಮತಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಂಘಟನಾ ಬಲವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯುಡಿಎಫ್ ತನ್ನ ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಹುಪಾಲು ಈ ಸಮೀಕರಣದ ಸುತ್ತ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ವರ್ಗಾಧಾರಿತ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, “ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗ – ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನ” ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಕ ಗುರುತಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಧರ್ಮ–ಜಾತಿ ಬೇಧಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಐಡಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಬಲವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಎಡಪಂಥದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಮುದಾಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ
ಹೋರಾಟದ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆದಿದೆ. ಪಿಂಚಣಿ ಹೆಚ್ಚಳ, ಮಹಿಳೆಯರ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಮಗಳು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸಂಘಪರಿವಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಡಪಂಥ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಮತಗಳ ಚಲನವಲನ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಯುಡಿಎಫ್ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಲಿದಿರುವ ಈ ಮತಗಳು, ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಕಡೆಗೆ ಭಾಗಶಃ ಮರಳುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಮತಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕೀಕರಣ ಯುಡಿಎಫ್‌ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಾಭ ತರುವುದಾದರೂ, ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತಚಲನವಲನಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಹಿಂದೂ ಮತದಾರರಲ್ಲಿಯೂ ಏಕೀಕೃತ ಮತದಾನ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಜಾತಿ, ವರ್ಗ, ಪ್ರದೇಶ ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತದಾನ ವಿಭಜಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್‌ಗೆ ಹಿಂದೂ ಮತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ಪಾಲು ಇದ್ದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕೀಯದ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಲ್ಲ; ಇದರಿಂದ ಹಿಂದೂ ಮತಗಳು ವಿಭಜಿತವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಆ ಮತಗಳು ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್‌ ಪಾಲಾಗಲಿವೆ ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ಈಗ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯುಡಿಎಫ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಿದ್ದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಬಲದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಮತಾಂತರಗಳೇ ಒಟ್ಟಾರೆ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಕೂಡಾ ಕೇರಳದ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಗುರುತಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಸಮುದಾಯ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಭಾವ ಇದ್ದರೂ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೀಕರಣವು ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಆಟವಲ್ಲ. ಅದು ವರ್ಗ, ಧರ್ಮ, ಪ್ರದೇಶ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮೀಕರಣವೇ ಕೇರಳದ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಸದಾ ಅಪ್ರತೀಕ್ಷಿತವಾಗಿಯೂ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕಾರಣ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಲಾಭವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?

ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕಾರಣದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಶಸ್ಸು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಫಲ್ಯ ಎಂದು ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕಡೆ, ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಿರ ಮತಾಧಾರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಆ ಮತಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಚುನಾವಣಾ ಗೆಲುವುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕೀಯವು “ಮಿತ ಪರಿಣಾಮ” ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು.

ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಮತಶೇಕಡಾವಾರು 15–16% ಸುತ್ತ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಕೆಲ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದು 18–19% ಮಟ್ಟಕ್ಕೂ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ಸಾಧನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಎರಡು ಮೈತ್ರಿಗಳೇ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಮತಶೇಕಡಾವಾರನ್ನು ವಿಧಾನಸಭೆ ಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದು ಇನ್ನೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಲ್ಲ.

ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕಾರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಹಿಂದೂ ಮತಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸುವುದು. ಆದರೆ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯವೇ ಏಕರೂಪದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಜಾತಿ, ಪ್ರದೇಶ, ವರ್ಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಿಷ್ಠೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೂ ಮತಗಳು ವಿಭಜಿತವಾಗಿವೆ. ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಮತ್ತು ಯುಡಿಎಫ್ ಎರಡೂ ಹಿಂದೂ ಮತಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾಲು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಬಿಜೆಪಿ ಪೂರ್ಣ ಏಕೀಕರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಅದರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳ ಪರಂಪರೆ ಬಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಧ್ರುವೀಕರಣ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮತದಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕೀಯದ ನೇರ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಇದರರ್ಥ ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕಾರಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಉಂಟಾದಾಗ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ಗೆಲುವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳ ಮತಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರೋಕ್ಷ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ತಂತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳತ್ತವೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದುತ್ವದ ಜೊತೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಮಿಶ್ರ ತಂತ್ರವು ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕೀಯದ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಯುಡಿಎಫ್ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಒಗ್ಗೂಡಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ತನ್ನ ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ನಿಲುವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಬಿಜೆಪಿ ನೇರವಾಗಿ ಗೆಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ರಾಜಕೀಯವು ಒಟ್ಟಾರೆ ಚುನಾವಣಾ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಬದಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕಾರಣ ಬಿಜೆಪಿಗೆ “ಮಿತ ಲಾಭ” ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ನೆಲೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೂ, ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕ ಚುನಾವಣಾ ಯಶಸ್ಸಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸವಾಲುಗಳಿವೆ. 2026ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮತಾಧಾರವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಹೇಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಅದರ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಲಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ ಇದೆಯೆ?

ಕೇರಳದ ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರವಾದ ಸರ್ಕಾರ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಲ್ಲಿಯೂ, ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ಬಹುತೇಕ ಒಮ್ಮತವಿದೆ. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತದ ಬಳಿಕ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ರೀತಿಯ ಅಸಹನೆ, ಅತೃಪ್ತಿ ಅಥವಾ ಆಕ್ರೋಶದ ವಾತಾವರಣ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸ್ವತಃ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಜನಪರ ಯೋಜನೆಗಳು. ಅತಿದಾರಿದ್ರ್ಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆ, ವಸತಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬಲಪಡಿಕೆ ಇವುಗಳು ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ. ಪಿಂಚಣಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ₹600ರಿಂದ ₹2000ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವುದು ವೃದ್ಧರು, ವಿಧವೆಯರು ಮತ್ತು ಇತರ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ನೇರ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಗೃಹಿಣಿಯರಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿರುವುದು ಕೂಡಾ ಗಮನಾರ್ಹ. ಇವು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಈ ಕ್ರಮಗಳು, ಸಮಾಜದ ವ್ಯಾಪಕ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಂದಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಸಮಾಧಾನ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೂ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ₹2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ, ಸೇತುವೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆದಿದೆ. ಈ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಕೇವಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಜನರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ರೀತಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೆಲಸಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ, ಇದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಸಮಾಧಾನ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬಗಳು, ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಅಸಮರ್ಪಕತೆ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನವಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನಡೆ ಈ ಅಸಮಾಧಾನದ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ಅಲೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.

ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಈ ಅಸಮಾಧಾನ “ಸಂಪೂರ್ಣ ತಿರಸ್ಕಾರ”ದ ರೂಪದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ “ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ”ಯಂತೆ ಇದೆ. ಅಂದರೆ, ಮತದಾರರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಂಟಿ-ಇನ್ಕಂಬೆನ್ಸಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಸ್ಥಿತಿ.

ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್‌ ಕಳೆದ 10 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ನಿರಂತರ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬಲಪಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ನಿರಂತರ ಆಡಳಿತದಿಂದ ನೀತಿಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಉಂಟಾಗಿ, ಯೋಜನೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಇದೇ ವೇಳೆ, ಯುಡಿಎಫ್‌ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಎಡವಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಆರಂಭಿಕ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವೇ ಬೇಕಾಯಿತು ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಈಗಿನ ಆಡಳಿತದ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವತ್ತ ಮತದಾರರು ಒಲಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ತಜ್ಞರು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇದರಿಂದಲೇ 2026ರ ಚುನಾವಣೆಯ ಸ್ವರೂಪವೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತೀವ್ರ ಸರ್ಕಾರ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಚುನಾವಣೆ ಅಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಆಡಳಿತದ ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಅಸಮಾಧಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಮತದಾರರು ಹೇಗೆ ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ಯುಡಿಎಫ್‌ ಸೋತರೆ ಏನಾಗಲಿದೆ, ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್‌ ಗೆದ್ದರೆ ಏನಾಗಬಹುದು?

2026ರ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಯುಡಿಎಫ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೋತರೆ ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣ, ಪಕ್ಷಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಯುಡಿಎಫ್‌ಗೆ ಇದು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೇ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಈ ಮೈತ್ರಿ ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷವೂ ಹೊರಗೇ ಉಳಿದರೆ, ಅದರ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಬಹುದು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ನಾಯಕತ್ವದ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಸೋಲು ಒಳಜಗಳಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಮೈತ್ರಿಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದು.

ಇದರಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಶೂನ್ಯತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಯುಡಿಎಫ್ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡರೆ, ಆ ಖಾಲಿ ಜಾಗವನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಿಜೆಪಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು. ಅಂದರೆ, ಯುಡಿಎಫ್‌ನ ಹಿನ್ನಡೆ ಕೇವಲ ಅದರದ್ದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗದೆ, ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ತ್ರಿಕೋನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಸ್ವರೂಪವೂ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಗೆಲುವು ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕ ಸಾಧನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಬಾರಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣಾ ಜಯವಲ್ಲ; ಆಡಳಿತದ ಮಾದರಿಯ ಮೇಲೆ ಮತದಾರರ ದೃಢವಾದ ವಿಶ್ವಾಸದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. “ಆಂಟಿ-ಇನ್ಕಂಬೆನ್ಸಿ” ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತತ್ವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಬಹುದು.

ಇಂತಹ ಗೆಲುವು “ಕೇರಳ ಮಾದರಿ”ಗೆ ಹೊಸ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಿದ ಆಡಳಿತ ಮಾದರಿ ಜನರಿಂದ ಪುನಃ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪರ್ಯಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಡಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಬಲವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಗೆಲುವು ಸಂಘಟನಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರಂತರ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಪಕ್ಷದ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಬಲ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಹಿಡಿತ ಬಲಪಡಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೂ ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.

ಆದರೆ, ಈ ಫಲಿತಾಂಶ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್‌ಗೆ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನೂ ತರುತ್ತದೆ. ಮೂರನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಈಗಿನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ತೋರಿಸುವ ಒತ್ತಡವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೇಂದ್ರದ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ

ಕೇರಳದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧದ ಹಣಕಾಸು ಆಯಾಮವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಗಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ತಾರತಮ್ಯ, ಮತ್ತು ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮಿತಿಗಳು ಕೇರಳದಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ. ಯೋಜನೆಗಳ ಅಗತ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿರುವುದು ಆಡಳಿತದ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಬರುವ ಅನುದಾನಗಳು, ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳಡಿ ದೊರೆಯುವ ನೆರವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಗೆ, ಸಾಲ ಮಿತಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವು ರಾಜ್ಯದ ಖರ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಕೇರಳದಂತ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.

ಈ ಹಣಕಾಸು ಒತ್ತಡದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ ವಿಳಂಬಗೊಂಡಿತು. ಪಿಂಚಣಿ ಪಾವತಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಅನುದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಈ ಅಸಮಾಧಾನವು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ದೊಡ್ಡ ಅಲೆ ಆಗದಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರತಿಫಲ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಇದನ್ನೇ 2025ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗಶಃ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರೂ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜಕೀಯ ತಿರಸ್ಕಾರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದು, ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಮತದಾರರು ಕೇಂದ್ರದ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು; ಅಂದರೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಿಲ್ಲ. ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಹಣಕಾಸು ತಂತ್ರವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.

ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಮರುಪ್ರಾಥಮ್ಯ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ತುರ್ತು ಮತ್ತು ಜನಸಂಬಂಧಿತ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದಿದೆ.

ಈ ಕ್ರಮಗಳು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಇದು “ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮತದಾರರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡರೂ, ಮೂಲಭೂತ ಸವಾಲುಗಳು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಸಮತೋಲನ, ಸಾಲ ಮಿತಿಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಲ್ಯಾಣ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮುಂದಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸವಾಲಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಲಿದೆ.

ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಭಾವ vs ತಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಚಾರ

ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ತಂತ್ರಗಳು ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಒಂದು ಭಾಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದು, ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿರಂತರ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪ್ರಚಾರ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ

ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ; ಅದು “ಮಾಹಿತಿ ಯುದ್ಧ”ದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರಚಾರ ತಂತ್ರಜ್ಞರು, ಡೇಟಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಅಭಿಯಾನಗಳು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮತದಾರರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಇದು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ಗುರಿತಪ್ಪದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ತನ್ನ ಪ್ರಚಾರ ತಂತ್ರವನ್ನು ಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮನೆಮನೆ ಸಂಪರ್ಕ, ನೇರ ಜನಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಗೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ನೇರ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ತಪ್ಪುಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಖಂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರದ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಈ ಹೋರಾಟ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.

2026ರ ಕೇರಳ ಚುನಾವಣೆ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲ; ವಿವಿಧ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಆಯ್ಕೆಯೂ ಆಗಿದೆ. ಮತದಾರರು ಈ ಬಾರಿ ಯಾವ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವು ಕೇರಳದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನೂ ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಡಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಭವಿಷ್ಯವೂ ಈ ಫಲಿತಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಕೇರಳದ ಮತದಾರರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ—ಅದು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ, ಒಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಲೇ 2026ರ ಕೇರಳ ಚುನಾವಣೆ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ‘ಉದ್ಯಮ’ವಾಗುತ್ತಿದೆ: ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ ಟೀಕೆ Janashakthi Media