ನವದೆಹಲಿ: ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸಿಜಿಮಾಲಿ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಗಣಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ರಸ್ತೆಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಹಿಸುವ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅರ್ಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (NGT) ಮುಂದೆ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗಲೂ, ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಇದಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ವೇದಾಂತಾ
ರಾಯಗಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಶಿಪುರ ತಹಸೀಲಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವ 2.98 ಕಿಮೀ ಗ್ರೀನ್ಫೀಲ್ಡ್ ರಸ್ತೆ, ಸಿಜಿಮಾಲಿಯಿಂದ ವೇದಾಂತಾದ ಲಾಂಜಿಗಢ ಅಲ್ಯೂಮಿನಾ ರಿಫೈನರಿಗೆ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಸಾಗಣೆಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ 4.911 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ವಹಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ವಿವಾದಿತ ಗ್ರಾಮಸಭೆ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಭವನೀಯ ಭೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳು ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ವೇದಾಂತಾ
ಈ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 2026ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಯೋಜನೆಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ನಡೆದ ಆರೋಪಿತ ಮುಂಜಾನೆ ದಾಳಿ ವೇಳೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ ನಡುವೆ ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು. ಕಾಶಿಪುರ ತಹಸೀಲಿನ ವಿವಿಧ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ನಾಲ್ವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿ 2026ರಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ರಸ್ತೆಗಾಗಿ ನೀಡಲಾದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯನ್ನು, ಅಂದರೆ ಹಂತ-I ಅರಣ್ಯ ಅನುಮತಿಯನ್ನು, ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ವೇದಾಂತಾ
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿ ಬುಲ್ಡೋಜರ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ: 240 ವಕೀಲರ ಕೊಠಡಿ ಧ್ವಂಸ, ಪ್ರತಿಭಟನೆ
ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರೆ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ತಮ್ಮ ಸಹಜ ಜೀವನಶೈಲಿಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ 2026ರ ಮೇ 7ರಂದು ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಪೂರ್ವ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ 2026ರ ಮೇ 5ರ ದಿನಾಂಕದ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEF&CC) ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಅರಣ್ಯ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಈಗ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು 2026ರ ಮೇ 20ಕ್ಕೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ. ವೇದಾಂತಾ
ಅಂತಿಮ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಅರ್ಜಿಯನ್ನೂ ಮೇ 11, 2026ರಂದು NGTಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆ ಏನು?
ಈ ರಸ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ 9 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ (MTPA) ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಿಜಿಮಾಲಿ ಗಣಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ SH-44ಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ವೇದಾಂತಾದ ಲಾಂಜಿಗಢ ಸ್ಮೆಲ್ಟರ್ಗೆ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಸ್ತೆಗೆ ಒಟ್ಟು 11.314 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 6.403 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯೇತರ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು 0.160 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಖಾಸಗಿ ಭೂಮಿ ಸೇರಿವೆ, ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವೇದಾಂತಾ
ಒಡಿಶಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ (IDCO), ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಭೂಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರ ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ವಹಿಸಲು 2025ರಲ್ಲಿ MoEF&CCಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ವೇದಾಂತಾ
2025ರ ಜುಲೈ 30ರಂದು ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಅರಣ್ಯ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ (FAC) – ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವ ತಜ್ಞ ಸಂಸ್ಥೆ – ಈ ರಸ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅರಣ್ಯ ಅನುಮತಿ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಬಳಿಕ ಪರಿಗಣಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ವೇದಾಂತಾ ಕಂಪನಿಯು 2024ರಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಗಣಿಗಾಗಿ 708.204 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು.
ನಂತರ FAC 2024ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2ರಂದು ಗಣಿಗೆ ಹಂತ-I ಅರಣ್ಯ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಂತ-I ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದ ಸಭೆಯ ವರದಿ, ಇದ್ದರೆ, ಸಚಿವಾಲಯದ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2026ರ ಜನವರಿ 5ರ ದಿನಾಂಕದ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಈ ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಂತ-I ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಯೋಜನೆ ಕುರಿತು FAC ಚರ್ಚೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ವರದಿಗಾರರು RTI ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಸಚಿವಾಲಯವು ತನ್ನ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಿಂದ FAC ಸಭೆಗಳ ವರದಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುವುದು ಎಂಬ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿವರಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿತು. ನಂತರ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. 2026ರ ಮೇ 14ರಂದು ಈ ಮೇಲ್ಮನವಿಗೂ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಉತ್ತರವನ್ನು ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ನೀಡಿತು.
ಇದಾದ ಬಳಿಕ, ಅಂತಿಮ ಅನುಮತಿ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನೆಟ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ (NPV) ಹಾಗೂ 6.07 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯೇತರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ವನಸಂರಕ್ಷಣೆ (compensatory afforestation) ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು “ಬಳಕೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆ”ಯಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೇದಾಂತಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ಗೆ, ಇತರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, NPV ಮತ್ತು ವನಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಮೊತ್ತದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬಂದಲ್ಲಿ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
NGT ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಏನು ಆರೋಪಿಸಿವೆ?
ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಾನ್ಯತೆ ಕಾಯಿದೆ, 2006 (FRA Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಆರೋಪಿಸಿವೆ.
ಸಚಿವಾಲಯದ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು DLC ಅರಣ್ಯವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶ. ಇದರ ಸಸ್ಯ ಸಾಂದ್ರತೆ 0.4ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ವಿರಳ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 91 ಮರಗಳಿವೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿವೆ.
“ಈ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಗಣನೆ ಮಾಡಿದ ಮರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಈ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಮರದ ತುಂಡುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಣ್ಣ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದು ‘ಮಾ ಮಾಟಿ ಮಾಲಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಮಂಚ’ದ ನಾಯಕ ಸುಬಾ ಸಿಂಗ್ ಮಾಝಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಲ್, ಬಹಡಾ, ಜಾಂಬು, ಮಾವು ಮತ್ತು ಆವಲಕಾಯಿ ಮರಗಳು ಇದ್ದು, ಕಾಕರ್ (barking deer), ಕಾಡುಹಂದಿ, ನವಿಲು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮೊಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 2024ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ Sanctuary Nature Foundation ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, IUCN Red Listನಲ್ಲಿ ‘ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿ’ (Vulnerable) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಏಷ್ಯನ್ ಸ್ಮಾಲ್-ಕ್ಲಾಡ್ ಒಟರ್ ಪ್ರಭೇದವೂ ಇದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಗುಡ್ಡ ಹರಿವಿನ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸಚಿವಾಲಯದ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
“ಒಣ ಪತನಶೀಲ ಸಿಜಿಮಾಲಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿವಿನ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ರಿಪೇರಿಯನ್ ಅರಣ್ಯಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಒಡಿಶಾದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಶ್ವತ ಗುಡ್ಡ ಹರಿವಿನ ನದಿಗಳ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾಲ್-ಕ್ಲಾಡ್ ಒಟರ್ ಗುರುತುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕಲಾಹಾಂಡಿ ಮತ್ತು ರಾಯಗಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಆನೆಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿವೆ,” ಎಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ ಹೇಳಿದೆ.
ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಂದ ಈ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ಆದಿವಾಸಿ ಕುಟುಂಬಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ರಾಯಗಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ V ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು FRA Act, 2006 ಮತ್ತು PESA Act, 1996 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಸಭೆಗಳ ಸಲಹೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
IDCO ಪಾತ್ರ
2024ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಭೆಯ ನಂತರ, ಒಡಿಶಾದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನವೀನ್ ಪಟ್ನಾಯಕ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, IDCOಗೆ ರಸ್ತೆಗಾಗಿ ಭೂಮಿ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಇಲಾಖೆ (PWD)ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿ, PWD ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ವೇದಾಂತಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ಗೆ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ NoC ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.
ಗಣಿಯ ಅಂಗಭಾಗವಾಗಿ ಇರುವ ಈ ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ IDCO ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ NGT ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರಸ್ತೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಯೋಜನೆ ಅಲ್ಲ, ಸಿಜಿಮಾಲಿ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಗಣಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವೆಂದು ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.
“ಮೊದಲ ಪ್ರತಿವಾದಿ (ಸಚಿವಾಲಯ) ಮೂರನೇ ಪ್ರತಿವಾದಿ (IDCO) ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೇಖೀಯ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೂಲಕ, FRA Act 2006 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಕಡ್ಡಾಯ ಅನುಮತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದೆ,” ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಗಣಿಗೆ ವಿರೋಧ ಯಾಕೆ?
ಸಿಜಿಮಾಲಿ ಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 311 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಇದ್ದು, 1,549.022 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ 18 ಗ್ರಾಮಗಳು ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೊಳಗಾಗಲಿವೆ.
ಸ್ಥಳೀಯರು ಈ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು “ತಿಜಿರಾಜ” ದೇವರ ಪೂಜೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಈ ಪೂಜೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಗ್ರಾಮಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಿಗಳನ್ನು ನಕಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದೊಂದಿಗೆ ಒಡಿಶಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
“ನಾವು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ತನಿಖೆ
ITDA ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಸಭೆಗಳು ನಡೆದೇ ಇಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬಲವಂತವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಸೂದೆ ಮಂಡನೆ: ಕೊಡೋಕಾ?? ಕಿತ್ಕೊಳೋಕಾ??ಉತ್ತರಿಸಲಿ ಮೋದಿ ಸರಕಾರ – ಕೆ.ಎಸ್ ವಿಮಲಾ
