ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ಗೆ ಸೋಹಿನಿ ಸೇನ್‌ಗುಪ್ತಾ ಬರೆದ ಲೇಖನದ ಕನ್ನಡ ಸಾರಾಂಶ
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಗಂಡಾಳ್ವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿಯೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು, ಪತ್ರಕರ್ತೆಯರು, ಲಿಂಗತ್ವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ್ವಂದ್ವದ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರದವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭೀತಿಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಸೋಹಿನಿ ಸೇನ್‌ಗುಪ್ತಾ ಅವರು ‘ಫೆಮಿನೊಮೆನಿನ್‌’ (Femininomenon) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೆಹಲಿಯ
ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್‌ ಕುಮಾರ್‌ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಹಾಗೂ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (ಎಸ್‌ಐಆರ್‌) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 3ರಂದು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯರ ಮೇಲೆ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದ ಬಳಿಕ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಹೋರಾಟದ ಭಾಗವಾದವು. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 10 ಮತ್ತು 11ರಂದು ಜಂತರ್‌ ಮಂತರ್‌ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.
‘ಫೆಮಿನೊಮೆನಿನ್‌’ ಎಂದರೇನು?
‘ಫೆಮಿನೊಮೆನಿನ್‌’ ಎಂಬ ಪದವು ಮಹಿಳೆಯರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ, ಗಂಡಾಳ್ವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೇವಲ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವವರು ಅಥವಾ ಪುರುಷರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರು ಎಂಬ ಸೀಮಿತ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಇದು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರು ಹೇಗೆ ಉಡುಪು ಧರಿಸಬೇಕು, ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು, ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಸವಾಲು ಹಾಕಿವೆ. ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭೀತಿಯಿಂದ ಸಂಚರಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದವರೆಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರತಿರೋಧ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು, ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯರು, ಲಿಂಗತ್ವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ್ವಂದ್ವದ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರದವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಈ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲ ಸ್ವರೂಪ ನೀಡಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲ; ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಹೋರಾಟ ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿಯ
ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಗಂಡಾಳ್ವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ರೋಶ
ಮಹಿಳೆಯರು ರಾತ್ರಿ ಒಬ್ಬರೇ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬಾರದು, ಉಡುಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು, ಅಪರಿಚಿತರಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಸಮಾಜ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ ನಡೆಸುವವರನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿಸುವ ಬದಲು, ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಆಕ್ರೋಶವಾಗಿದೆ.
ಜಂತರ್‌ ಮಂತರ್‌ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ವೇಳೆ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದರು, ಅನುಚಿತವಾಗಿ ಮುಟ್ಟಿದರು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದರು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯೊಬ್ಬರು ಪೊಲೀಸ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅನುಚಿತ ಸ್ಪರ್ಶದ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ಪಾರದರ್ಶಕ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಸಾಬೀತಾದವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಒತ್ತಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.
ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಅಸಭ್ಯತೆ ಅಥವಾ ಅತಿರೇಕವೆಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವ ಬದಲು, ಆ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ನರಸಿಂಹಯ್ಯ ಪ್ರಕರಣ: ಅಪಹರಣ, ಬಲವಂತದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಆರೋಪಗಳ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ MGSP ಆಗ್ರಹ
ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಬೀದಿಗಿಳಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು
ದೆಹಲಿಯ ಆಸ್ಥಾ ಕುಂಜ್‌ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ 17 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆದಿರುವ ಆರೋಪದ ವಿರುದ್ಧ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜುಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರೂ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಘೋಷಣೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಲು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು.
ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುವ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ, ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದು, ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಮಾತುಗಳು, ನೈತಿಕ ಪೊಲೀಸ್‌ಗಿರಿ ಮತ್ತು ದೂರು ನೀಡಿದರೂ ನ್ಯಾಯ ದೊರೆಯದಿರುವುದು ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿದಂತೆ ಎಂಬ ವಾದವೂ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಯಾರ ಅನುಮತಿಗೂ ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲ
ಮಹಿಳೆಯರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕುರಿತು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ನೀಡುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುವ ವಾಸ್ತವದ ನಡುವೆ ಅಂತರವಿದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಚಾರದ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದು ಅವರ ಒತ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರ ವರ್ತನೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ಅವರನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರು ಇರಬೇಕೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಈ ಹೋರಾಟ ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಯಾರಾದರೂ ನೀಡುವ ಅನುಮತಿಯಲ್ಲ; ಅವು ಸಮಾನ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.
ಗಂಡಾಳ್ವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿದ ಪ್ರತಿರೋಧ
ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೊಲೀಸ್‌ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ದೂರುಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು, ಪಾರದರ್ಶಕ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವುದು, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುವುದೂ ಅಗತ್ಯ.
ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ದೇಹದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಬೀದಿಗಿಳಿದಾಗ ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಬದಲು, ಅವರು ಎತ್ತುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಹೋರಾಟ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.
‘ಫೆಮಿನೊಮೆನಿನ್‌’ ಎನ್ನುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹೊಸ ಹೆಸರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ವಿಧೇಯರಾಗಿರಬೇಕು, ಪುರುಷರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಬದುಕು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ತಾವೇ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಆಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ : ಅಂಕಿತಾ ಭಂಡಾರಿ ಪ್ರಕರಣದ ‘VIP’ ಯಾರು? | ದುಷ್ಯಂತ್ ಗೌತಮ್ ನೇಮಕಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವೇಕೆ? | ಗುರುರಾಜ ದೇಸಾಯಿ
