ನವದೆಹಲಿ: ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರಯಾಣದ ದಾಖಲೆ ಮಾತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೂರಕ
ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಸೇವಾ ದಿವಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಂಡಿದ್ದು, ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಯಾವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಪೂರಕ
2025ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.5 ಕೋಟಿ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 1.39 ಕೋಟಿ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳು ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಚಿಪ್ ಹೊಂದಿದ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.47 ಕೋಟಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಮಯವನ್ನು 5–6 ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ (ಪೊಲೀಸ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ).
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ರೌಡಿಶೀಟರ್ ಸಾಯಿ ಕೃಷ್ಣ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಕರಣ: ಸಿಐ ನಾಗರಾಜು ಬಂಧನ
SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ – ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದವರು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.
ಈ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು, “ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಮೂಲತಃ ಪ್ರಯಾಣದ ದಾಖಲೆ, ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವಲ್ಲ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೂ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಶೀಲನೆ (due diligence) ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.
ಕಾನೂನು ಗೊಂದಲ ಮುಂದುವರಿಕೆ
ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1967 ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದವರಿಗೆ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದವರಿಗೂ ಪ್ರಯಾಣದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಧಿಯೂ ಇದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಮ್ಯಾನುಯಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಒದಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಅದು ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವಲ್ಲ ಎಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಆಧಾರ್ vs ನಾಗರಿಕತ್ವ
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ವಾದಿಸುವ ವೇಳೆ, ಆಧಾರ್ ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆ ಮಾತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಹ ಆಧಾರ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿನ ದೃಢೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ಅದನ್ನು ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
ನಾಗರಿಕತ್ವ ಸಾಬೀತು – ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲ
ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ 1955 ಪ್ರಕಾರ ಜನನ, ವಂಶಾವಳಿ, ನೋಂದಣಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕೀಕರಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಾಗರಿಕತ್ವ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಆದರೆ ಯಾವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಪೂರಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಇನ್ನೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಕವೆಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೂ, ಅದು ಏಕೈಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: ವಿದ್ಯುತ್ ಖಾಸಗೀಕರಣ ಆದರೆ ದುಬಾರಿ ಹೊರೆ ಗ್ಯಾರಂಟಿ! | ಟಾಟಾ ಪವರ್ಗೆ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಬೇಡ, ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ
