ನವದೆಹಲಿ: ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ಗಳು ಹಾಗೂ ನವಉದಾರವಾದಿಗಳು (neoliberals) ಕೆಲಕಾಲದಿಂದ ಹರ್ಷೋತ್ಸವದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಾಸ್ತವಿಕ ವೇತನಗಳ ವೃದ್ಧಿದರವು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (ಬಿಜೆಪಿ) ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 0%-1.5%ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮುನ್ನದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 2.5%-3.5% ಇತ್ತು. ಪಿಎಲ್ಎಫ್ಎಸ್ (PLFS) ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ವ್ಯಾಪಕ ಅಕೃಷಿ ವಲಯದ ವಾಸ್ತವಿಕ ವೇತನಗಳು ಶೂನ್ಯ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ. ಕಾರ್ಖಾನೆ ವಲಯದ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯಲ್ಲಿ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯೆಗಳ ಪಾಲು ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಲಾಭದ ಪಾಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಮಿಕರ ಭಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತೀವ್ರ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೃದುವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಸಂಘಟಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಕರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತವು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. 2006-2014 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 354 ಕಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾದಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ, 2015-2023 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು 76ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ವ್ಯಕ್ತಿ-ದಿನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 1.7 ಕೋಟಿ ಇಂದ 30 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ.
ಆದರೆ 2026ರ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ತೀವ್ರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಕರಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇವು ತೈಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣಾಲಯಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿಮೆಂಟ್, ಉಕ್ಕು, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ 29 ಪ್ರಮುಖ ಮುಷ್ಕರಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ನೋಯ್ಡಾದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಘರ್ಷ ಈ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಮಾಲೆಗಾಂವ್ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರಕರಣ: ನಾಲ್ವರು ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಖುಲಾಸೆ
ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ
ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಮುಷ್ಕರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳಿವೆ — ಬೇಡಿಕೆಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕರ ವರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ಯತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದುದು. ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳ (Labour Codes) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಉದ್ಯೋಗದ ಭದ್ರತೆ, ನಿಯಮಿತ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಗಂಟೆಗಳಂತಹ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕುಂದಿದವು.
ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಭರವಸೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನವನ್ನು ಘೋಷಿಸುವುದು, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ಆಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 2019ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇನ್ನೂ ಈ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ ಅಪ್ರಶಿಕ್ಷಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ₹175, ಅಂದರೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹5,000 ಮಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಮುಷ್ಕರಗಳ ಬಳಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೊಂಡ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನಗಳು ಈ ರೀತಿ ఉన్నాయి: ನವದೆಹಲಿ ₹18,456; ಹರಿಯಾಣ ₹15,220; ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ₹12,356-₹13,690. ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು 12-13 ಗಂಟೆಗಳ ಕೆಲಸದ ದಿನವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರೂ, ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಲಾದ ದ್ವಿಗುಣ ವೇತನವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ವೇತನ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸದ ಅವಧಿ, ಏರುತ್ತಿರುವ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭದ್ರತೆಯ ಕೊರತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಅನಿಲದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಎರಡನೇ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆ 8 ಗಂಟೆಗಳ ಕೆಲಸದ ದಿನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೆಲಸದ ಅವಧಿ 12-13 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೂ, ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಲಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೇತನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಕೈ ಸೇರಿತು.
ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು
ಮುಷ್ಕರ ಚಳುವಳಿಯ ಮೂರನೇ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಖಾನೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ 42% ಕಾರ್ಮಿಕರು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸ ನೇಮಕಾತಿಗಳ ಬಹುಪಾಲು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿ ಅಥವಾ ತರಬೇತಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ, ಗುತ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
PLFS ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, 2025ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 58% ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಉದ್ಯೋಗ ಒಪ್ಪಂದ ಇರಲಿಲ್ಲ, 52% ಜನರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 47% ಜನರಿಗೆ ಸಂಬಳಿತ ರಜೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.
ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸಂಘಟನೆಯನ್ನೇ ಕಷ್ಟಮಾಡಿದವು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಕಂಪನಿಗಳೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರು ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಸದ್ದು ಮಾಡಿಸಿದ ಸುದ್ದಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು
ಹೊಸ ಮುಷ್ಕರ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಹೊರಗಿನ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ. ಇವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಘಟಿಸಲಾಯಿತು? ನೋಯ್ಡಾ ಚಳುವಳಿಯ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸಂಚು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟೈಮ್ಸ್ ನೌ ವಾಹಿನಿಯ ಕೆಲವು “ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್” ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು:
“QR ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ”
“ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ”
“ಹಲವಾರು ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಗುಂಪುಗಳು ಪತ್ತೆ”
“ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶಗಳ ಹರಿವು”
“ಉದ್ದೀಪನಕಾರಿ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳ ಹಂಚಿಕೆ”
“ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವ ಸಂದೇಶಗಳು”
“ಆರೋಪಿಗಳ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಪತ್ತೆ”
ಎಕ್ಸ್ (X) ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೂಲದ ಖಾತೆಯೊಂದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಗುಂಪು ರಚಿಸಿ ಸಂದೇಶ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲವೇ? ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂವಹನ ಕ್ರಮವೇ “ಸಂಶೋಧನಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ”ದ ವಿಷಯವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿದೆ.
ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲ
ಈ ಮುಷ್ಕರಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ಅಂಶ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವೇ ಆಗಿತ್ತು. ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮುಷ್ಕರಗಳ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಳಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರುವುದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ನ ಬರೌನಿ, ಗುವಾಹಟಿ ಮತ್ತು ಪಾನಿಪತ್ ಶುದ್ಧೀಕರಣಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮುಷ್ಕರಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದವು.
ಫೆಬ್ರವರಿ 2ರಂದು ಬರೌನಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣಾಲಯದ ಗೇಟ್ ಬಳಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ಫೇಸ್ಬುಕ್ನಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಇತರ ಶುದ್ಧೀಕರಣಾಲಯಗಳ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಪ್ರೇರಿತರಾದರು. ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅನೇಕ ರೀಲ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಿದಾಡಿದವು. ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸಭೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಸಂದೇಶಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮುಷ್ಕರಗಳಿಗೆ ಮುಂದಾದರು. ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸ್ವಯಂಸ್ಫೂರ್ತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಿವೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿ 12ರಂದು ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಮುಷ್ಕರಕ್ಕೂ ಇದೇ ವೇಗ ಕಾರಣವಾಯಿತು. Centre of Indian Trade Unions (ಸಿಟು) ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಬಳಸಿತು. ಹರಿಯಾಣ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಭಗವಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆದವು. ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳು
ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳು ಮುಷ್ಕರ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು “ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ”ವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪುಟಗಳು ಶ್ಯಾಡೋ ಬ್ಯಾನಿಂಗ್ಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ತಲುಪುವಿಕೆ ಕುಂದಿತು. ನಿರ್ವಹಣಾ ಪರ ಖಾತೆಗಳು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಿದವು. ಸರ್ಕಾರವು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿಯಮಗಳು, 2021ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತು. ನೋಯ್ಡಾದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಸಂಭ್ರಮದ ದಿನ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಲಾಗ್ಆಫ್ ಆಗಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 7ರಂದು ಓಲಾ, ಊಬರ್, ರಾಪಿಡೋ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ದಿನವೂ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಲಾಗ್ಆಫ್ ನಡೆಸಿದರು. ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಎನ್ಕ್ರಿಪ್ಟೆಡ್ ಗುಂಪುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆದವು.
ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ದಮನ
ನೋಯ್ಡಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ದಮನಿಸಲಾಯಿತು. 3,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕಣ್ಣೀರು ಅನಿಲ, ಲಾಠಿಚಾರ್ಜ್ ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1,000 ಮಂದಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು (ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 396). ಕಾರ್ಮಿಕ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಭೀತಿಯ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. ಸಿಟು ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ನಾಯಕ ಗಂಗೇಶ್ವರ ದತ್ ಶರ್ಮ ಅವರನ್ನು ಗೃಹಬಂಧನಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಎಂ.ಎ. ಬೇಬಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಾಯಕರು ನೋಯ್ಡಾಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಳಕೆದಾರರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಬಸವ ಜಯಂತಿ ವಿಶೇಷ | ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ ಬಸವಣ್ಣ Janashakthi Media
