ಕಠ್ಮಂಡು: ನೇಪಾಳ–ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹವು ಹಿಮಾಲಯದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 1,200 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 3,900ರಿಂದ 4,800 ಮಂದಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನೇಪಾಳದ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 5,200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಲಾಂಗ್ಟಾಂಗ್ ಲಿರುಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿ ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳ ಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು, ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಿಮ, ಬಂಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣು ನದಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರವಾಹದ ಅಲೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಈ ನೀರು ಲ್ಹೆಂಡೆ, ಭೋಟೆಕೋಶಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲಿ ನದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹರಿದಿದೆ.
ಪ್ರವಾಹದ ಅಲೆ ಸುಮಾರು 22 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವನ್ನು ಕೇವಲ ಏಳು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಒಡೆದು ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಶಂಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಉಪಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಭೂಕಂಪನ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಆ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿವೆ.
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹಿಮಾಲಯದ ಹಿಮನದಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿರುವುದು ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದೆ. ಹಿಂದೂಕುಶ್–ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೊರಗಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಿಮ ಸಂಗ್ರಹ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ ‘ಮೂರನೇ ಧ್ರುವ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಮನದಿಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಸುರಕ್ಷಿತ ವಸತಿ, ಹಾಸ್ಟೆಲ್ಗಾಗಿ ದೆಹಲಿ ವಿವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆ: ‘ವಿಸಿ ಗೋ ಬ್ಯಾಕ್’ ಘೋಷಣೆ
ಇಂತಹ ದುರಂತಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ನೆಲಮಟ್ಟದ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳ ಸ್ಫೋಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೂ, ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ, ದುರ್ಗಮ ಮತ್ತು ಗಡಿ ದಾಟಿ ಹರಡುವ ನದಿಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಹಿಮನದಿ ಅಥವಾ ಬಂಡೆ ಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸುವ ನಿಖರ ಸಮಯವನ್ನು ಊಹಿಸುವುದು ಕೂಡ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಮಾಲಯದ ನದಿಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಅತಿಯಾದ ನಿರ್ಮಾಣ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ವಸತಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗೂ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ದುರಂತದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಆತಂಕವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ 14ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ 2021ರ ಚಮೋಲಿ ದುರಂತ ಹಾಗೂ 2013ರ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಹಿಮಾಲಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಘಟನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹಿಮಾಲಯದ ದುರ್ಬಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯನ್ನೇ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದು ಈ ದುರಂತ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ : ನೇಪಾಳದ ಭೂಸುನಾಮಿ: ಬಗೆದಷ್ಟೂ ಕೆಸರು! ಪರಿಸರವಾದಿ ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆಯವರ ಲೇಖನ ಆಧಾರಿತ ವಿಡಿಯೋ Janashakthi Media
